-ΒΙΒΛΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΑΘΗ ΤΗΣ ΑΙΘΙΟΠΙΑΣ- Μία ελληνίδα στο άβατον της άγνωστης ορθοδοξίας

Από τα άνυδρα υψίπεδα της Αιθιοπίας στην κοσμοπολίτικη Βενετία. Φωτογραφίες που μοιάζουν με πίνακες ζωγραφικής και καταγράφουν τη βαθιά χριστιανική πίστη και μια έκθεση με στόχο να μεταφέρει το διαχρονικό μήνυμα, από μια ξεχασμένη γωνιά της γης, στον δυτικό κόσμο.

Βιβλικές εικόνες από μια πανάρχαια χριστιανική κοινότητα παρουσιάζονται δίπλα από τα παλάτια των δόγηδων της Βενετίας και το πλήθος των τουριστών που περιδιαβαίνει την πλατεία του Αγίου Μάρκου. Με μεγάλη ευαισθησία η Λίζη Μανωλά ταξίδεψε στη βόρεια Αιθιοπία, φωτογράφησε δεκάδες ναούς, παρακολούθησε λειτουργίες και θρησκευτικές τελετές σε μια άγνωστη ορθόδοξη χριστιανική κοινωνία.

Εκκλησίες λαξευμένες μέσα στον βράχο, σε δυσπρόσιτες περιοχές, υπό το φως λιγοστών κεριών, με τα ιερά βιβλία, φθαρμένα από τον χρόνο, που διαφυλάσσουν ευλαβικά οι ιερείς.
Η Ελληνίδα φωτογράφος περίμενε υπομονετικά για κάθε καρέ με σεβασμό, χωρίς τριπόδι, φλας και παρεμβάσεις τις στιγμές της κατάνυξης. Για να προσεγγίσει μερικές εκκλησίες χρειάστηκε περπάτημα ωρών και σκαρφάλωμα, πραγματική αναρρίχηση, σε τεράστια βράχια. «Στις φωτογραφίες κυριαρχεί σίγουρα η πίστη, η ευλάβεια, η ευαισθησία, η κατάνυξη και η ευγένεια των χριστιανών Αιθιόπων. Ισως ακριβώς αυτό το συναίσθημα κάνει τις εικόνες αυτές να διαφέρουν. Αυτό που με άγγιξε ήταν η Ορθοδοξία τους, άγνωστη σε εμάς, όπως και οι τελετές τους», λέει η κ. Μανωλά η οποία θέλησε να αφηγηθεί την ιστορία αυτών των ανθρώπων.

Είδα την κατάνυξη, τους θρησκευτικούς κραδασμούς, τις ψαλμωδίες, τις σιωπηλές απομονωμένες εκκλησίες, την ανάγκη να διασφαλίσουν τα ιερά τους. Στη διαδρομή ανακάλυψα αυτούς τους μοναδικούς ανθρώπους με τη βαθιά σπαρακτική πίστη, τη μοναδική ευλάβεια, την ευγένεια, τον σεβασμό, την καλοσύνη, λέει η κ. Μανωλά.

Το μοναστήρι του San Giorgio Maggiore παραχώρησε τον ειδικά διαμορφωμένο εκθεσιακό του χώρο στο νησάκι απέναντι από την πλατεία του Αγίου Μάρκου. Με τίτλο: «Πνευματικά αποτυπώματα - Αιθιοπία», η έκθεση περιλαμβάνει 70 φωτογραφίες σε μεγάλα ταμπλό, όπου παρουσιάζεται όλο το φάσμα των θρησκευτικών εκδηλώσεων και οι περίφημες εκκλησίες που αποτελούν τμήμα της πολιτιστικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας.
Επίκεντρο της προσοχής όμως είναι ο άνθρωπος και ο τρόπος έκφρασης της πίστης. Η έκθεση θα παραμείνει στη Βενετία έως 23 Νοεμβρίου και μετέπειτα προβλέπεται να μεταφερθεί στο Βυζαντινό Μουσείο, ενώ το φωτογραφικό λεύκωμα με τίτλο Ethiopian Highlands εκδόθηκε από τον εκδοτικό οίκο Assouline στη Νέα Υόρκη.

«Πρωτοπήγα στην Αιθιοπία έναν Γενάρη πριν από λίγα χρόνια. Για τρία χρόνια επέστρεφα σε αυτήν ξανά και ξανά, πάντα με το ίδιο συναίσθημα. Σαν να βρισκόμουν σε ένα άλλο σύμπαν, που μου έκοβε την ανάσα. Σε αυτό το προσωπικό οδοιπορικό διέσχισα βουνά, πεδιάδες, οροπέδια χαράδρες, ποτάμια. Πήρα μέρος σε πανηγύρια λιτανείες και ολονύκτιες λειτουργίες. Η Αιθιοπία νιώθω ότι είναι ο τόπος όπου γεννήθηκε η ανθρωπότητα...
Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ ΜΑΓΕΥΤΗΚΕ ΑΠΟ ΤΗ ΧΩΡΑ
Η Αιθιοπία με άλλαξε και άφησα την ψυχή μου

Φωτογράφος, ερευνήτρια, ζει και εργάζεται ανάμεσα στη Νέα Υόρκη και την Αθήνα, αλλά ταξιδεύει στα άκρα της υφηλίου: Ινδία, Περού, Κολομβία, Βιετνάμ, Νεπάλ και τις δυτικές μεγαλουπόλεις. «Θαύμασα τον ασκητισμό, τη μοναξιά, τη σκληρή πραγματικότητα, την αξιοπρέπεια και τη συγκινητική επικοινωνία. Οι στιγμές μαζί τους είναι χαραγμένες στη μνήμη μου και οι εικόνες απλά προσπαθούν να διασώσουν και να διαφυλάξουν με δέος την ιερότητα αυτού του λαού που κακοποιήθηκε βάναυσα και έδωσε αγώνες επιβίωσης για τη δική του ορθοδοξία και την πίστη του. Εικόνες ίδιες εδώ και χιλιετίες, εικόνες που δεν πρέπει να ξεχαστούν».
Η καθημερινότητα θυμίζει σκηνές από τη Βίβλο. Πανάρχαιες εκκλησίες λαξευμένες στον βράχο, σαν να φτιάχτηκαν με τη βοήθεια των αγγέλων, με κρύπτες και υπόγειες στοές. Μια γη που αποκάλεσαν Ιερουσαλήμ της Αφρικής.

«Είναι και ένα μήνυμα σε δύσκολους καιρούς. Πήγα στην Αιθιοπία πολλές φορές υπό αντίξοες συνθήκες. Θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που έχω επισκεφθεί τόσες περιοχές (Κασμίρ, Βιετνάμ, Μπουτάν, Ερυθραία, Κολομβία, Ουγκάντα). Υπάρχουν όμως ταξίδια που σε αλλάζουν, εκεί όπου αφήνεις την ψυχή σου. Η Αιθιοπία και με άλλαξε και άφησα την ψυχή μου. Μπορεί να περπατάς ώρες για να επισκεφτείς μια εκκλησία με θαυμάσιες τοιχογραφίες και η μεγαλύτερη χαρά τους ήταν όταν τους προσέφερα κεριά. Υπάρχει τέτοια φτώχεια που ανάβουν κεριά μόνο σε μεγάλες γιορτές, Χριστούγεννα ή Πάσχα. Συχνά κερί κρατούν μόνο οι ιερείς και όχι οι πιστοί. Ζουν πολύ μακριά από το πνεύμα της Δύσης. Η καθημερινή ζωή τους είναι στις δουλειές, το χωράφι και η κοινωνική ζωή επικεντρώνεται στην εκκλησία και τις γιορτές τους» αφηγείται η κ. Μανωλά, η οποία έζησε μαζί τους σχεδόν όλο τον εορταστικό κύκλο και κατέγραψε τελετές, βαπτίσεις και πανηγύρια.
«Το ταξίδι εκεί με έκανε καλύτερο άνθρωπο. Κάθε φορά που γύριζα και άκουγα τα παράπονα του κόσμου στην τηλεόραση έλεγα μέσα μου: δεν ξέρετε πόσο τυχεροί άνθρωποι είμαστε, μόνο και μόνο που έχουμε γεννηθεί στην Ευρώπη, στην Ελλάδα. Αν τα σκεφτείς αυτά, γίνεσαι καλύτερος άνθρωπος, παύεις να είσαι τόσο εγωπαθής. Κάθε φορά που επέστρεφα, είχα όλο και περισσότερη εκτίμηση στη ζωή μου, βλέποντας την πραγματική δυστυχία και την αξιοπρέπεια με την οποία την αντιμετωπίζουν. Αυτή την πλευρά φωτογράφησα. Την πίστη ως τρόπο ζωής, χωρίς φανατισμό».
ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ,http://www.ethnos.gr