Μετά το θάνατο του Bin Laden, η Κίνα φοβάται ακόμη πιο πολύ τις ΗΠΑ

Σε πρόσφατο άρθρο της, η κινεζική εφημερίδα Global Times, που είναι όργανο του Κομμουνιστικού Κόμματος, αναρωτιόταν «Μήπως μετά τον  Bin Laden, ο νέος εχθρός των ΗΠΑ θα είναι η Κίνα;».

Ελπίζοντας πως η οικονομική ολοκλήρωση θα εκτόνωνε την «δεξιά παράνοια» που έχουν οι ΗΠΑ για τη Κίνα, το άρθρο παρόλα αυτά καταλήγει στο ότι «Η άνοδος της Κίνας είναι σίγουρο πως θα προκαλέσει τριβές στην Αμερική…».

Σίγουρα, τα κύρια άρθρα στις κρατικά ελεγχόμενες εφημερίδες δεν αντικατοπτρίζουν πάντοτε τις σκέψεις ή τις πολιτικές του ΚΚΚ. Στη περίπτωση αυτή όμως, μας θυμίζουν δυο σχετικές επισημάνσεις της κοσμοθεωρίας του Πεκίνου:

Πρώτον, η Κίνα σέβεται αλλά και φοβάται τις Ηνωμένες Πολιτείες, πολύ περισσότερο απ ότι συνειδητοποιούν οι Αμερικάνοι. Και δεύτερον, η αίσθηση απομόνωσης που αισθάνεται η Κίνα δεν είναι φανταστική, αλλά αποτελεί μια πραγματικότητα. Για αυτό  υπάρχει πλέον ο φόβος, πως ο θάνατος του Bin Laden ίσως να επιταχύνει την επανεμπλοκή της Αμερικής στα της Ασίας, εις βάρος όμως του Πεκίνου.

Όταν το 2001, η Ουάσιγκτον μετατόπισε το ενδιαφέρον της προς τη παγκόσμια τρομοκρατία και τη Μ. Ανατολή, οι Κινέζοι αισθάνθηκαν μια ανακούφιση. Όπως πίστευαν, η εμπλοκή των ΗΠΑ σε δυο πολέμους, σε συνδυασμό με την εξασθενημένη οικονομία τους, τους πρόσφερε μια μεγάλη ευκαιρία ώστε να αυξήσουν την επιρροή τους στην Ασία αλλά και πιο πέρα. Γνώριζαν όμως πως αργά η γρήγορα, τα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ θα τις έστρεφαν προς Ανατολάς. Ο θάνατος λοιπόν του Bin Laden, αποτελεί ένα μικρό, πλην σημαντικό, βήμα προς αυτή τη κατεύθυνση.

Η Κίνα έχει μια εμμονή με τις ΗΠΑ. Σε μια μελέτη εκατό πρόσφατων άρθρων από κινεζικές δεξαμενές σκέψεις, ακαδημαϊκούς κλπ. προκύπτει ότι τα 4 στα 5 έχουν να κάνουν με τις ΗΠΑ, προσπαθώντας να ερμηνεύσουν τους σκοπούς, τις προθέσεις και τις πολιτικές αρχές της χώρας.

Ένα βασικό ζήτημα που προκύπτει είναι ότι το Πεκίνο βλέπει τη διεθνή πολιτική σκηνή μέσα από «νεορεαλιστικούς» όρους. Οι Κινέζοι στρατηγιστές πιστεύουν ακράδαντα πως η διάχυση της ισχύος στον σημερινό κόσμο είναι αυτή που θα καθορίσει και τις μελλοντικές συγκρούσεις. Σε αυτό το σκεπτικό, οι εντάσεις μπορεί να είναι διαχειρίσιμες, αλλά θα παραμένουν άλυτες. Πάντα θα υπάρχει μια σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ της παλιάς και της νέας ανερχόμενης δύναμης. Η ένταση δηλαδή, αποτελεί δομικό και αναπόφευκτο στοιχείο των διεθνών σχέσεων.

Οι Κινέζοι ειδικοί βλέπουν την Αμερική ως μια ιδιαίτερη υπερδύναμη που διαρκώς επιδιώκει όχι μόνο τη διατήρηση της ισχύος της αλλά και τη διάδοση των δημοκρατικών της αξιών. Αυτό ανησυχεί ιδιαίτερα τους Κινέζους ολιγάρχες, επειδή θεωρούν πως η Αμερική δεν θα επιτρέψει στη Κίνα να παίξει κάποιο σημαντικότερο διεθνή ρόλο, όσο βρίσκεται στην εξουσία το κομμουνιστικό κόμμα. Το Πεκίνο φοβάται τα δημοκρατία. Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, η Κίνα θεωρεί τη δημοκρατική διαδικασία ως πηγή παραλογισμού, αστάθειας, και μη προβλεπτικότητας.

Κάποιοι Κινέζοι ειδικοί ισχυρίζονται πως η σημερινή Αμερική έχει τρία πλεονεκτήματα που της επιτρέπουν να διατηρεί την κυριαρχία της στην Ασία:

Πρώτον, οι ΗΠΑ έχουν ένα καθεστώς που δεν βασίζεται αποκλειστικά στην ισχύ, αλλά και στη δημοκρατία. Τους ανησυχεί μάλιστα η δημοκρατική πρόοδος της Ινδίας.

Δεύτερον, σε αντίθεση με τη Κίνα, η Αμερική δεν έχει προβλήματα διεκδίκησης εδαφών με ασιατικές χώρες.

Τρίτον, η Αμερική δεν ανήκει γεωγραφικά στην Ασία. Αυτό το γεγονός, αντί για μειονέκτημα, στη πραγματικότητα αποτελεί  πλεονέκτημα για τους Αμερικανούς. Για να διατηρήσει τη θέση της στη περιοχή, η Ουάσιγκτον χρειάζεται τη συνεργασία (σε ζητήματα ασφάλειας κλπ.) βασικών χωρών της Ασίας. Ήδη διατηρεί συμμαχίες με την Αυστραλία, την Ιαπωνία, τη Ν. Κορέα, την Ινδία, τη Σιγκαπούρη, κ.ά. Αυτό βέβαια απαιτεί κάποιου είδους υποχωρήσεις από πλευράς ΗΠΑ. Αν στη κυρίαρχη θέση της Αμερικής ήταν η Κίνα, η αμφισβήτηση της θα ήταν πολύ πιο δύσκολη. Το Πεκίνο δεν θα χρειάζονταν να συμβιβάζεται. Η Κίνα δεν θα χρειάζονταν την «αποδοχή» των ασιατικών κρατών για να διατηρήσει το στρατηγικό και στρατιωτικό της πλεονέκτημα. Και έχοντας επίγνωση αυτού του γεγονότος, η Κίνα αντιλαμβάνεται γιατί προς το παρόν οι υπόλοιπες ασιατικές χώρες προτιμούν την αμερικανική επιρροή, εμπιστευόμενες στις ΗΠΑ να παρέχουν την απαραίτητη ασφάλεια και προστασία των θαλάσσιων οδών της περιοχής.

Για αυτούς τους λόγους, αντί οι Κινέζοι να εκμεταλλευτούν την αμερικανική εμμονή με τη τρομοκρατία, απλά παρακολουθούν αμήχανα την ιεραρχική δημοκρατική τάξη που η Ουάσιγκτον δόμησε στην ευρύτερη περιοχή τους. Μια τάξη, στην οποία η Κίνα παραμένει στρατηγικά απομονωμένη,  με μόνο πραγματικό φίλο τη Β. Κορέα και το Μιανμάρ.

Η Κίνα γνωρίζει πολύ καλά τις αδυναμίες της. Για αυτό και η Αμερική, αντί να θρηνεί για τα παλιά της μεγαλεία, θα πρέπει να αντιληφθεί τις δικές της δυνάμεις.

S.A.-Foreign Policy  ANTINEWS