Ανακατασκευή του Φάρου της Αλεξάνδρειας -Ένα Θαύμα του αρχαίου κόσμου ξαναχτίζεται ψηφιακά

Ένας από τα επτά θαύματα του αρχάιο κόσμου, ο Φάρος της Αλεξάνδρειας, που για αιώνες καθοδηγούσε τα πλοία στα νερά της Μεσογείου, επιχειρείται σήμερα να αναγεννηθεί με την βοήθεια της τεχνολογίας.

Το εμβληματικό κτίσμα, που κατέρρευσε σταδιακά έπειτα από ισχυρούς σεισμούς κατά τον Μεσαίωνα στην Αίγυπτο, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο ενός φιλόδοξου αρχαιολογικού προγράμματος που στοχεύει στην πλήρη ψηφιακή του ανακατασκευή.

Μετά από περίπου 1.600 χρόνια στον βυθό της Μεσογείου, τεράστια λίθινα τεμάχια του μνημείου ανασύρθηκαν το καλοκαίρι στο φως, όπως μετέδωσε η Jerusalem Post. Πρόκειται για τη σημαντικότερη φυσική επιστροφή τμημάτων του φάρου από την εποχή της καταστροφής του. Τα ευρήματα αυτά δεν αποτελούν απλώς εντυπωσιακά απομεινάρια ενός χαμένου κόσμου αλλά λειτουργούν ως απτά στοιχεία που θέτουν σταθερά θεμέλια για την κατανόηση της τελικής μορφής του φάρου.

Η ανάσυρση του καλοκαιριου

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ανάσυρση 22 τεράστιων τεμαχίων από γρανίτη και ασβεστόλιθο που επέστρεψαν στην ξηρά το καλοκαίρι. Πολλά από αυτά ανήκαν στην κύρια είσοδο του μνημείου.

Η ανάλυση και τεκμηρίωσή τους πραγματοποιήθηκε υπό την επιστημονική καθοδήγηση της αρχαιολόγου και αρχιτέκτονα Isabelle Hairy του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικής Έρευνας της Γαλλίας (CNRS).

Η χαρτογράφηση του βυθού αποτέλεσε καθοριστικό στάδιο της έρευνας. Από το 2014, οι ομάδες του CNRS είχαν εντοπίσει σχεδόν 3.000 τεμάχια διασκορπισμένα σε έκταση περίπου τεσσάρων στρεμμάτων στο ανατολικό λιμάνι της Αλεξάνδρειας. Μεταγενέστερες αποστολές αύξησαν τον αριθμό σε περίπου 5.000 θραύσματα. Αν και τα ρηχά νερά διευκόλυναν τις καταδύσεις, η περιορισμένη ορατότητα και τα θαλάσσια ρεύματα δυσχέραιναν την τεκμηρίωση. Ο λεπτομερής υποβρύχιος χάρτης επέτρεψε στις ομάδες να εντοπίσουν στοχευμένα τα στοιχεία της εισόδου, αντί να αναζητούν τυχαία μέσα στα συντρίμμια.

Μετά την ανάσυρση, κάθε λίθος φωτογραφήθηκε εξονυχιστικά από πολλαπλές γωνίες. Μέσω φωτογραμμετρίας, μιας τεχνικής που δημιουργεί τρισδιάστατα μοντέλα από σειρές φωτογραφιών, οι ερευνητές κατόρθωσαν να αναπαραστήσουν ψηφιακά το ακριβές σχήμα, τις ρωγμές, τις οπές και τα ίχνη εργαλείων κάθε κομματιού. Το λογισμικό συνδύασε τις εικόνες και υπολόγισε τις διαστάσεις με υψηλή ακρίβεια, επιτρέποντας μελλοντικές μετρήσεις και συγκρίσεις.

Η επόμενη φάση αφορά τη δημιουργία μιας «ψηφιακής» απεικόνισης του φάρου μέσα από ένα τρισδιάστατο μοντέλο που ενημερώνεται διαρκώς με νέα δεδομένα, σημείωσαν σε πρόσφατο δημοσίευμά τους η New York Times. Οι μηχανικοί μπορούν να περιστρέφουν τα εικονικά μπλοκ, να δοκιμάζουν διαφορετικούς συνδυασμούς και να εντοπίζουν πιθανές αντιστοιχίες χωρίς να μετακινούν φυσικά τα βαριά τεμάχια. Επιπλέον, πραγματοποιούνται προσομοιώσεις στατικής επάρκειας και σεισμικής συμπεριφοράς, ώστε να διερευνηθεί πώς στεκόταν ο πύργος και ποια σεισμικά μοτίβα οδήγησαν στην κατάρρευσή του.

Χτισμένος στις αρχές της ελληνιστικής περιόδου, μετά την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ο Φάρος υπήρξε για αιώνες σύμβολο τεχνολογικής υπεροχής. Ωστόσο, οι επαναλαμβανόμενοι σεισμοί αποδυνάμωσαν σταδιακά τη δομή του, με αποτέλεσμα τμήματά του να καταπέσουν στο λιμάνι. Η σταδιακή φύση της κατάρρευσης περιπλέκει σήμερα την έρευνα, καθώς θραύσματα από διαφορετικές φάσεις ανακατασκευών έχουν αναμειχθεί στον βυθό.

Aπό την ανάσυρση ογκόλιθου που πιστεύεται ότι ανήκει στον φάρο της Αλεξάνδρειας/ Φωτογραφία AP

Ο φάρος της Αλεξάνδρειας 3D

Η συντήρηση των ανασυρόμενων λίθων αποτελεί πρόκληση, ανέφερε ο ιστότοπος earth.com. Η έκθεσή τους στον αέρα προκαλεί κρυστάλλωση αλάτων και νέες ρωγμές. Για τον λόγο αυτό, οι συντηρητές πλένουν και σταθεροποιούν προσεκτικά τις επιφάνειες, επιβραδύνοντας την ξήρανση. Σε πολλές περιπτώσεις, προτιμάται η ψηφιακή καταγραφή και η επαναβύθιση των μεγάλων τεμαχίων, καθώς ο βυθός λειτουργεί ως φυσική προστατευτική ασπίδα.

Παρά τις αβεβαιότητες που δημιουργούν τα χαμένα κομμάτια, η συνδυαστική χρήση αρχαιολογίας, τεχνολογίας και διεπιστημονικής συνεργασίας επιτρέπει την ανασύσταση ενός μνημείου η ακριβής αποτύπωση του οποίου για αιώνες παρέμενε μυστήριο.

  Πηγή: https://  www.iefimerida.gr