ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΒΟΛΗ ΤΩΝ S-300 ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Real News, η πρώτη εκπαιδευτική βολή των αντιαεροπορικών συστημάτων μακρού βεληνεκούς S-300PMU1 της Πολεμικής Αεροπορίας είναι πολύ πιθανό να πραγματοποιηθεί σε πεδίο βολής στη Ρωσία με τη χρήση ρωσικού συστήματος καθώς ο χρόνος αυτοκαταστροφής του βλήματος είναι μερικά δευτερόλεπτα μεγαλύτερος από εκείνον που προβλέπουν τα ΝΑΤΟϊκά εγχειρίδια ασφαλείας. Παράλληλα το δημοσίευμα επισημαίνει ότι έχει λήξει το όριο ζωής των 96 συνολικά βλημάτων καθώς έχει παρέλθει ολόκληρη δεκαετία από την εγκατάσταση των συστημάτων στην Κρήτη. Έτσι για τη πραγματοποίηση της παρθενικής βολής αποδοχής θα απαιτηθεί η μεταφορά προσωπικού της 11ης Μοίρας Κατευθυνομένων Βλημάτων (ΜΚΒ) στη Ρωσία.
Η τελευταία φορά που έγινε βολή βλήματος των S-300 από ελληνικά χέρια ήταν από στελέχη της Εθνικής Φρουράς στο Αστραχάν της Ρωσίας λίγο πριν ξεκινήσει το ταξίδι παράδοσής τους στην Κύπρο. Τότε το αποτέλεσμα της βολής, σύμφωνα με τους Ρώσους εκπαιδευτές, ήταν εξαιρετικό και οι Κύπριοι απέσπασαν αρκετούς επαίνους για την επίδοσή τους.
Το σύστημα των S-300 είναι κινητό πυραυλικό αντιαεροπορικό σύστημα, μέγιστης εμβέλειας 150km κατά αεροσκαφών και 40km κατά βαλλιστικών πυραύλων, σχεδιασμένο να παρέχει κάλυψη στρατευμάτων και ζωτικών εγκαταστάσεων, από αεροπορικές απειλές προερχόμενες από οποιοδήποτε τύπο αεροδυναμικού στόχου, καθώς και από βαλλιστικούς ή τακτικού πεδίου μάχης πυραύλους. Είναι πολυκάναλο, παντός καιρού σύστημα και περιλαμβάνει υποσυστήματα αποκάλυψης και προσδιορισμού στόχων και συμπλέγματα πυραύλων αεράμυνας (μέχρι 4 στο σύστημα). Τα κύρια συγκροτήματα μιας μονάδας πυρός είναι:

• Όχημα Διοίκησης και Ελέγχου (Command Post/CP)
• Ραντάρ Επιτήρησης (All-Round Surveillance Radar/RSR)
• Ραντάρ Ανίχνευσης Τομέα (Sector Scanning Radar/SSR)
• Σταθμός Καθοδήγησης Πυραύλων (Multi-channel Missile Guidance Station/MMGS)
• Εκτοξευτές Πυραύλων (Launchers)
• Φορτωτές Εκτοξευτών (Transporter Loader-Launchers/TTL)
• Κατευθυνόμενοι Πύραυλοι Α/Ε τύπου 9M82 και 9M83
  

Τα δύο συστήματα ρωσικής κατασκευής S-300 PMU1 βρίσκονται στην Κρήτη από το Μάρτιο του 1999, έπειτα από ένα μυστικό και καλοσχεδιασμένο σχέδιο, για να αποφευχθούν αποσταθεροποιητικές κινήσεις της Άγκυρας, όταν τα πλοία θα περνούσαν τα Στενά των Δαρδανελλίων. Με λίγα ναύλα παραπάνω, διασπορά φημών και πολύ καμουφλάζ, τα πλοία έφθασαν μέσω Γιβραλτάρ, τρεις μήνες νωρίτερα από τις επίσημες ανακοινώσεις. Το κόστος αγοράς των S-300 είχε καλυφθεί από την Κύπρο και έναντι αυτού η Ελλάδα κάλυψε το κόστος με την παραχώρηση αντιαεροπορικών και άλλων συστημάτων στην Εθνική Φρουρά, όπως είναι για παράδειγμα οι ΤΟR-Μ1, και τα αυτοκινούμενα πυροβόλα SUZANA. Το συμβόλαιο μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας - Ρωσίας υπεγράφη στις 4 Φεβρουαρίου 1997 εν μέσω αμερικανικών πιέσεων και τουρκικών απειλών για χτύπημα μόλις εγκατασταθούν. "Ας δοκιμάσουν!" απάντησε ο τότε υπουργός Εξωτερικών Primakov. H αλυσίδα των πιέσεων και των απειλών για τη ματαίωση της εγκατάστασης των S-300 στην Κύπρο έχει πολλούς κρίκους. Τελικά, Αθήνα και Λευκωσία ενέδωσαν στα τέλη του 1998, επιβεβαιώνοντας τη ρήση του Θουκυδίδη πως η πολιτική είναι η θυγατέρα του συσχετισμού των δυνάμεων. Η κρίση των S-300 άφησε πίσω της ένα ερώτημα: Τι θα είχε κάνει η Άγκυρα αν οι ρωσικοί πύραυλοι εγκαθίσταντο στην Κύπρο;
Πολύ αργότερα κάποιοι θα υποστηρίξουν ότι παραγγέλθηκαν για άλλους σκοπούς και η τότε κυπριακή ηγεσία γνώριζε ότι δε θα έφθαναν ποτέ στο νησί. Η υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας για την αλλαγή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των S-300 πριν δύο έτη απελευθέρωσε μεν τη ροή ανταλλακτικών και άνοιξε το δρόμο για την επιθεώρησή τους από τεχνικό προσωπικό της Ρωσίας, ωστόσο το όλο θέμα έχει και σημαντικές πολιτικές προεκτάσεις.
Υπενθυμίζεται ότι ο τραγικός θάνατος του Σμηναγού Ηλιάκη σημειώθηκε κατά τη διάρκεια αναχαίτισης τουρκικής αποστολής αεροφωτογράφησης της Ανατολικής Κρήτης, περιοχής όπου είναι ανεπτυγμένοι οι S-300 -σε διαφορετικές και συνεχώς εναλλασσόμενες θέσεις.